آشنایی با اجزای کلی دستگاه جوجه کشی

به هر دستگاهی که بتوان با استفاده از آن ، کلیه ی عوامل رشد جنین شامل ( حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخش ) را فراهم آورد و به جوجه کشی اقدام کرد ، دستگاه جوجه کشی گفته می شود . در ساختمان دستگاه های جوجه کشی ( با هر ظرفیت ) موارد زیر حایز اهمیت بسیار است :

۱ . دستگاه تنظیم حرارت .

۲ . دستگاه تنظیم رطوبت .

۳ . دستگاه تهویه .

۴ . نحوه ی چرخاندن تخم مرغ ها .

ممکن است حرارت در دستگاه جوجه کشی با برق ، گاز و نفت تامین شود . فضای داخل دستگاه را می توان به روش های زیر گرم کرد :

۱ . جریان هوای گرم در داخل لوله های دستگاه .

۲ . جریان آب گرم در داخل لوله های دستگاه .

۳ . قرار دادن مقاومت های الکتریکی در داخل دستگاه .

جنین برای رشد خود به حرارت خاصی نیاز دارد که در تمام دستگاه ها یکسان است . در حالت طبیعی ، جنین این حرارت را از بدن مرغ کرچ می گیرد . حرارت دستگاه جوجه کشی در ۱۸ روز اول ۳۷.۵ درجه ی سانتی گراد و در سه روز آخر ۳۶.۵ درجه است . در دستگاه های کوچک ، حرارت را یک درجه بیشتر در نظر می گیرند . در این دستگاه ها ، رطوبت از طریق قرار دادن ظرف آب در زیر تخم مرغ ها و در دستگاه های متوسط و در دستگاه های بزرگ از طریق دستگاه بخور تامین می شود ( در حالت طبیعی رطوبت از بستر تامین می گردد ) .

جنین برای رشد خود به اکسیژن نیاز دارد . بنابراین هوای داخل دستگاه باید به اندزه ای باشد که نیاز جنین را بر طرف کند . معمولا هوای داخل دستگاه جوجه کشی باید دارای ۲۱ درصد اکیسژن باشد . هر چه از این نسبت کاسته شود ، بازده جوجه کشی پایین می آید . اگر  CO2 دستگاه بیش از یک درصد شود ، تلفات افزایش می یابد و اگر میزان آن به ۵ درصد برسد ، همه ی جنین ها تلف می شوند .

در دستگاه های کوچک ، تهویه از طریق باز و بسته کردن دریچه ها انجام می پذیرد ؛ ولی در دستگاه های بزرگ ، این کار با نصب هواکش در داخل دستگاه انجام می شود . قدرت هواکش به ظرفیت دستگاه بستگی دارد .

در صورتی که تخم مرغ در داخل دستگاه ثابت باشد ، زرده و نطفه به طرف بالا صعود می کنند ( زیرا از سفیده سبک ترند ) و به پوسته می چسبند . در این صورت ، جنین رشد طبیعی نخواهد داشت . در حالت طبیعی ، عمل چرخش با سینه و منقار مرغ صورت می پذیرد . عمل چرخش در دستگاه جوجه کشی به صورت خودکار انجام می شود .

به طور کلی ، دستگاه های بزرگ جوجه کشی دارای دو قسمت انکوباتور ( ستر ) و هچر ( ماشین تفریخ ) هستند . با گذشت زمان ، انکوباتورهای پیشرفته تر و اختصاصی تری ساخته شده اند که تجهیزات و امکانات ویژه ای شامل موارد زیر دارند :

برای ساختمان محفظه ی ستر از مواد سبک تری استفاده می شود . انکوباتورها کف ندارند و راحت تر تمیز می شوند .

دستگاه هچری و ستر ی جدا از هم ساخته می شوند . میزا ن رطویت ان ها دقیقا قابل تنظیم است و دستگاه های خنک کننده بهتر ی دارند .

پنکه های الکتریکی با سرعت زیاد خود باعث انتشار یک نواخت دما و رطوبت در ستر و هچر می گردند .

چرخش خودکار است و سینی ها را می توان تحت هر زاویه ای مستقر کرد .

افشانک هایی برای ایجاد رطوبت تعبیه شده اند که آب را با فشار می پاشند . آب پودر شده رطوبت مناسبی ایجاد می کند .

اطلاعات مربوط به دستگاه ها از طریق سامانه های الکترونیک به اتاق کنترل انتقال داده می شود و بدین ترتیب کنترل سترها و هچرها با دقت بیشتر امکان پذیر می گردد .

داشتن وسایل خوب جوجه کشی باعث افزایش بازدهی جوجه کشی خواهد شد ؛ چون نه تنها قابلیت جوجه آوری بهبود می یابد ، بلکه نیروی کارگری کمتری مورد نیاز است . مقدار امکانات تامین شده ثابت نیست و تحت عواملی چون اندازه ی هچر ، تعداد هچ ، نژاد جوجه و دیگر خدمات احتمالی که در کارخانه انجام می شود ( تعیین جنسیت ، نوک چینی ، قطع تاج و انگشتان ، مایه کوبی و . . . ) قرار دارد .

۸ نکته در انتخاب دستگاه جوجه کشی ارزان ولی با کیفیت

برای خرید دستگاه جوجه کشی چه فاکتور هایی را مد نظر داشته باشیم؟

قیمت مناسب و ارزان؟

کیفیت ؟

گارانتی و خدمات پس از فروش؟

و یا هر سه این موارد ؟

 یافتن پاسخ این پرسش ها با بودن سایت های فراوان که هر کدام ادعا می کنند بهترین سازنده دستگاه جوجه کشی در دنیا !!!! هستند بسیار سخت است اما در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم که چطور یک دستگاه جوجه کشی ارزان و با کیفیت مناسب که دارای گارانتی واقعی و  خدمات پس از فروش خوب است را خریداری کنیم. برای این منظور به نکات زیر توجه کنیم :

۱ – دستگاه جوجه کشی را از سازنده های محلی نخریم!

دستگاه جوجه کشی بی کیفیت

در ایران علاوه بر وارد کنندگان دستگاه های جوجه کشی خارجی صنعتی و خانگی سه نوع تولید کننده نیز وجود دارند :

 ۱- تولید کننده های دستگاه جوجه کشی صنعتی

 ۲- تولید کننده های دستگاه های جوجه کشی  نیمه صنعتی و خانگی

 ۳- سازنده های خانگی یا همان محلی

دو دسته اول عموما روش تولید آنها صنعتی و نیمه صنعتی است و دسته سوم روش تولید آنها دستی و خانگی است. در دسته سوم چون روش تولید حرفه ای و ساخت مهندسی ندارند ماشین جوجه کشی آنها بعلت استفاده از قطعات نامناسب و نداشتن نقشه مهندسی اغلب دچار مشکلات فراوانی است که جوجه کشی را برای ما هزینه آور می نمایند. اصولا دستگاه جوجه کشی این سازنده ها دارای گارانتی واقعی نبوده و  پاسخگویی ندارند. قیمت دستگاه جوجه کشی آنها یا خیلی ارزان است یا از متوسط قیمت بازار بالاتر است که ما پیشنهاد می کنیم در هر دو حالت نخرید زیرا شما خریدار دستگاهی خواهید بود که کسی پاسخگوی مشکلات و معایب آن نیست. و خریدار اول و آخر آن خودتان هستید.

۲ – دستگاه جوجه کشی خیلی ارزان نخریم !

دستگاه های جوجه کشی خیلی ارزان را یا سازنده های محلی و یا شرکت هایی می سازند که فقط بدنبال فروش ماشین جوجه کشی هستند و از کنار آن بدنبال سود و کسب درآمد هستند زیرا این افراد فکر می کنند که ساخت یا فروش ماشین جوجه کشی سود دارد و فقط می خواهند یک جعبه را بنام دستگاه جوجه کشی فروخته و درآمد کسب کنند این سخن به دلیل آن است که میانگین قیمت قطعاتی که در یک دستگاه جوجه کشی استاندارد مورد استفاده قرار می گیرد خیلی بیشتر از کل قیمت دستگاه جوجه کشی است که این افراد می فروشند در نتیجه نشان می دهد که قطعات استفاده شده آنها بسیار نامرغوب و از بدترین قطعات موجود در بازار استفاده شده که اصلا مناسب دستگاه جوجه کشی ای که حداقل ۱۰ سال عمر مفید آن است نمی باشد. در ضمن این افراد چون بخاطر سود وارد این بازار شده اند به سرعت ممکن است از این بازار خارج شده و شما با یک دستگاه جوجه کشی معیوب باقی بمانید. اصولا هیچ نقشه مهندسی پشت ساخت این دستگاه ها نیست.

در ضمن فریب عنوان افراد سازنده آن را نخورید ( آقای مهندس …. ) زیرا مهندس بودن فرد دلیلی بر ساخت مهندسی دستگاه نمی باشد.

۳ – دستگاه جوجه کشی خیلی گران نخریم!

دستگاه جوجه کشی گران

افرادی که دستگاه جوجه کشی خارجی وارد می کنند بعلت گرانی دلار دستگاه جوجه کشی را بسیار گران تر از قیمت بازار می فروشند بعضی از این برند ها خوب هستند اگر مشکل مالی ندارید می توانید تهیه نمایید اما همه این دستگاه ها یک مشکل عمده دارند و آن نداشتن خدمات پس از فروش مناسب است یعنی اگر دستگاه با مشکلی روبرو شود کسی پاسخگو نیست البته این وضعیت در مورد بقیه کالاهای وارداتی غیر معتبر نیز صادق است اما مسئله دوم این است که کارکرد این دستگاه های وارداتی با دستگاه مشابه داخلی خیلی تفاوت عمده ایی ندارد و در خیلی موارد از لحاظ تکنولوژی عقب تر هم هستند لذا به صرف خارجی بودن نباید هزینه گزافی بابت ترک و ایتالیایی و کره ایی و …. بودن داد.

البته جدیدا بعضی از تولیدکنندگان داخلی نیز بدون آنکه ارزش افزوده زیادی بر دستگاه خود ایجاد کنند دستگاه های خود را بسیار گران تر از بازار می فروشند که به نظر می رسد خرید از این گروه هم به صرفه نباشد چرا که دستگاه مشابه و یا حتی بهتر از آن را با قیمت مناسب تر می توان تهیه کرد.

۴ – از سایتهای غیر معتبر خریداری نکنیم!

سایت نامعتبر

متاسفانه در چند سال گذشته افرادی که تخصصی در تولید دستگاه جوجه کشی نداشته و صرفا کار سایت و وب انجام می دادند بدنبال فروش دستگاه جوجه کشی برآمده اند و حتی بعضی به ساخت دستگاه جوجه کشی هم دست زده اند که نتیجه را می توان حدس زد ساخت دستگاه بی کیفیت و ارزان قیمت که فقط شکایت مردم را در پی داشته است اما متاسفانه هنوز مردم از آنها خرید می کنند.

البته جدیدا بعضی از سایتهای غیر معتبر روشی دیگر در پیش گرفته اند که باید توجه کرد و آن اینکه این سایتها عکس دستگاه های شرکتهای معروف مثل عکس دستگاه های شرکت بلدرچین دماوند را داخل سایت خود گذاشته و آن را زیر قیمت خود شرکت تولیدکننده به فروش می رسانند که مسلما این روش فقط برای گمراه کردن مشتری می باشد.

اما سایت معتبر کدام سایت است؟ سایت معتبر ویژگی های زیر را دارد:

۱- سایت وابسته به یک شرکت تولیدکننده دستگاه جوجه کشی معتبر باشد در نتیجه به سرعت از سابقه ایجاد سایت و سابقه شرکت اعتبار سایت را می توان حدس زد.

۲- سایت معتبر دارای تلفن تماس و آدرس واقعی است.

۳- سایت معتبر دارای نماد ساماندهی و درگاه فروش است.

۵ – فریب گوگل را نخوریم! 

فریب گوگل

توجه داشته باشید که هر سایتی که در صفحه اول تا پنجم گوگل است لزوما معتبر نیست امروزه روشهای زیادی برای بودن در صفحه اول موجود است در حالی که سایت معتبر نیست البته نمونه این سایت های غیر معتبر دردسر زیادی برای مردم ایجاد کرده است.

امروزه اکثرا برای خرید خود اول به گوگل سر می زنیم و بعد از یک سرچ ساده به چند گزینه اول بسنده     می کنیم و بعد از چند تماس خرید خود را انجام می دهیم خیلی از شرکتها برای اینکه بیشتر بفروشند سایتهای فراوانی ایجاد کرده اند و با روشهای درست و نادرست صفحه اول و دوم گوگل را پر کرده اند و گوگل هم تشخیص نمی دهد که همه این سایتها برای یک شرکت است در نتیجه شما که اولین بار رجوع کرده اید اعتماد کرده و خرید می کنید در حالیکه شما حق انتخاب نداشته اید برای اینکه دچار این مشکل نشوید چند صفحه گوگل را باز کنید و شرکت های متفاوت را پیدا کنید و با مقایسه و تحقیق دقیق خرید نمایید.

البته به نظرات مردم در بازار و اطراف خود هم توجه کنید و از آنها هم کمک بگیرد.

۶ – از شرکت هایی که مشاوره ندارند و یا مشاوره ضعیف دارند خرید نکنیم!

مشاوره در جوجه کشی و مدیریت دستگاه جوجه کشی و مشاوره در پرورش طیور مانند پرورش بلدرچین جزو مهمترین امور به شمار می آید چون خیلی از ما تجربه کافی برای جوجه کشی نداریم به همین دلیل داشتن یک مشاور ضروری است. شرکت های معتبر این کار را برای ما ساده کرده اند و همراه دستگاه دفترچه و
سی دی ارسال می کنند و مهمتر از آن ارائه مشاوره تلفنی در طول سالهای استفاده از دستگاه می باشد شرکت های غیر معتبر و سازنده های خانگی شما را از این مزیت محروم می کنند و شما تنها می مانید.

۷ – دستگاه جوجه کشی که گارانتی و خدمات واقعی دارند بخریم!

گارانتی

برای این منظور باید از شرکتهای معتبر و صاحب نام خرید نمایید که گارانتی آنها واقعی است البته بین خود این شرکتها هم در ارائه خدمات تفاوت می باشد برای اینکه بفهمید کدام یک بهتر هستند می توانید از شرکتهای تولید کننده لیستی از مشتریان را درخواست کرده و از آنها پرس و جو کنید به نظرات مردم در شبکه های اجتماعی و خود سایت هم می توان استناد کرد.

نکته خیلی مهم اینکه فاصله شما با شرکت فروشنده چقدر است مسلما شرکتهایی که از شما بسیار دور بوده ( در شهرستانهای دور ) و یا نمایندگی خوب نداشته باشند نمی توانند خدمات مناسب بدهند.

۸ – در نهایت دستگاه جوجه کشی ارزان ( دارای قیمت مناسب ) و با کیفیت و گارانتی واقعی خرید کنیم!

برای این کار اگر همه موارد بالا را رعایت کنیم احتمالا می توانیم به یک سایت معتبر که متعلق به یک شرکت تولیدکننده دستگاه جوجه کشی است برسیم و با خیال راحت خرید کنیم.

کارگاه دستگاه جوجه کشی

 اما چطور یک شرکت معتبر تولید کننده می تواند دستگاه جوجه کشی ارزان ( قیمت مناسب ) و با کیفیت تولید کند؟

الف – خرید جنس با کیفیت عمده و با تعداد بالا :

شرکت های صنعتی به دلیل خرید بالا می توانند قطعات را با قیمت مناسب خریداری کنند.

ب- روش تولید صنعتی:

شرکت های صنعتی به دلیل روش تولید صنعتی و تولید چند هزار دستگاه در سال هزینه تولید آن پایین می آید که نتیجه آن تولید دستگاه جوجه کشی ارزان و با کیفیت است.

ج- کنترل هزینه های خدماتی:

شرکت های حرفه ایی به دلیل کنترل هزینه های جاری و خدماتی خود می توانند قیمت دستگاه جوجه کشی را پایین بیاورند.

و دلایل مدیریتی دیگر که ساخت دستگاه جوجه کشی را برای این شرکت ها به صرفه می کند.

در پایان قابل ذکر است که خرید خوب لازمه تولید حرفه ایی می باشد یعنی اگر می خواهید تولید کننده جوجه و دارای مزرعه پرورش حرفه ایی باشید خرید خوب داشته باشید. عجله نکنید و تحت تاثیر مزیتهای غیر ضروری در دستگاه قرار نگیریم به مطالب بالا هم فکر کنیم.

زنده ماندن جنین در دستگاه جوجه کشی

قابلیت زنده ماندن جنین در دستگاه جوجه کشی وابسته به تعادل ظریفی است. برای رسیدن به این تعادل به هماهنگی بالایی بین مدیریت  جوجه کشی و مرغ مادر نیاز است. اجزاء غذایی خاص، سن مادر و تصمیمات مدیریتی مزرعه ای می توانند مستقیماً محیط داخلی تخم مرغ را تحت تاثیر قرار دهند. در حالی که ترکیب تخم مرغ تحت شرایط متفاوت تغذیه می تواند به نسبت بالایی ثابت نگهداری شود، اما زمانی که پرنده با تنشی مواجه می گردد، تولید تخم مرغ اولین موردی است که آسیب می بیند. به علاوه، ریز مغذیهای جیره همیشه در داخل تخم مرغ یا زرده ذخیره نمی شوند. تشخیص این موضوع که چطور بعضی از اجزاء غذایی مستقیماً محیط داخل تخم مرغ را تحت تاثیر قرار می دهند، می تواند باعث بهبود موفقیت یک گله مادر تحت شرایط مختلف گردد.

سن مرغ مادر بیشترین تاثیر را بر ترکیب تخم مرغ دارد. اندازه بدن نیمچه در زمان تحریک نوری احتمالاً عاملی اصلی تعیین کننده اندازه تخم های بعدی خواهد بود، به صورتی که تخم مرغ های بزرگتر، از پرندگان بزرگتر تولید می شوند. نسبت زرده به سفیده، با سن پرنده سریع تر افزایش می یابد، بنابراین سهم زرده در تخم های تولید شده از مرغ های مسن تر بیشتر است. همچنین جوجه های تولید شده از مرغ های مسن تر دارای ذخیره چربی بیشتری هستند که ممکن است سبب بهبود قابلیت زنده ماندن جوجه ها گردد. جوجه های مرغ های مسن تر، پرندگان سنگین تری تولید خواهند کرد، که البته این مسئله ممکن است عمدتاً به دلیل مصرف غذایی بیشتر نسبت به وزن سنگین تر جوجه اولیه باشد. در هر سنی، افزایش ناگهانی در اندازه تخم مرغ به دلیل مصرف بیشتر مواد مغذی، عمدتاً ناشی از افزایش مقدار سفیده است. این تغییرات می تواند مدیریت جوجه کشی را تحت تاثیر قرار دهد، چون تخم مرغ های حاصل از مزغ های جوان تر، کوچکتر هستند و تفاوتی در ترکیب تخم مرغ دارند، در نتیجه برای زنده ماندن بهتر جنین نیاز به تغییراتی در شرایط دستگاه جوجه کشی است.

کیفیت پوسته با مقدار تولید، سن گله، اندازه تخم مرغ و زمینه ژنتیکی می تواند تغییر کند. مرغ هایی با تولید بالا اغلب هم تخم مرغ های کوچکتری دارند و هم کیفیت پوسته تخم مرغ های آنها نا مطلوب است، زیرا به توجه به مقدار تولید قادر به نگهداری تخم مرغ به مدت ناکافی در غدد پوسته ساز نیستند. نسبت پوسته به کل تخم مرغ در پرندگان مسن نسبت به پرندگان جوانتر درصد کمتری دارد، در نتیجه کیفیت پایین تر پوسته در این گروه به دلیل نازکتر بودن آن است.

زمان تخمگذاری در روز می تواند کیفیت پوسته را تحت تاثیر قرار دهد، چون مرغ ها معمولاً تخم مرغ های بزرگتر را صبح ها می گذارند. این موضوع احتمالاً به سبب گذاردن اولین تخم مرغ در یک توالی تخمگذاری است. اولین تخم مرغ ها در یک توالی تخمگذاری بزرگتر از تخم مرغ های بعدی در همان توالی هستند، زیرا آنها مدت زمان طولانی تری برای ذخیره سازی زرده دارند. وزن مخصوص تخم مرغ در تخم مرغ های بعدازظهر بیشتر است، که این موضوع نشان دهنده کیفیت پوسته بهتر این تخم مرغ ها نسبت به تخم مرغ های صبح است.

دست کاری پروتئین جیره یکی از موثرترین روش ها در کنترل وزن تخم مرغ می باشد. برای مثال، همراه با افزایش مقدار متیونین جیره، یک افزایش خطی در وزن تخم مرغ وجود دارد. همچنین منابع مختلف چربی و مقدار آنها، عمدتاً با تغییر در وزن سفیده، تخم مرغ را تحت تاثیر قرار می دهند. این تغییرات ممکن است در ارتباط با سوخت و ساز استروژن و تاثیر آن بر وظایف مجرای تخم باشد، زیرا غلظت های بالاتر استروژن پلاسما، با وزن های بالاتر تخم مرغ رابطه مستقیم دارد.

نظافت تخم های نطفه دار قبل از انتقال به دستگاه جوجه کشی

محل خروج تخم از بدن پرنده کلواک نام دارد . کلواک کانال مشترک انتهای دستگاه تولید مثلی و دستگاه گوارشی و ادرار پرندگان است ؛ بنابراین در زمان خروج تخم از بدن پرنده احتمال آلوده شدن آن وجود دارد .

در پرندگانی که در بستر نگهداری می‌شوند نیز احتمال آلوده شدن تخم با کود و یا سایر مواد خارجی بسیار زیاد است. حتی تخم‌هایی که در سیستم قفس تولید می‌شوند نیز احتمال آلوده شدن با کود یا برخی مواد از قبیل پر و خوراک وجود دارد.

بهترین کار برای داشتن تخم های سالم و کم خطر در دستگاه جوجه کشی حذف تخم های آلوده است؛ اما گاهی اوقات می توان با تمیز کردن پوسته تخم آلودگی را از بین برد و از تخم استفاده کرد. این کار در مورد تخم های گران قیمت به صرفه است . به عنوان مثال قیمت تخم قرقاول گاهی بیش از ده برابر تخم مرغ است.

برای تمیز کردن تخم ها از پارچه زبر و سمباده خیلی نرم استفاده می‌شود . در زمان تمیز کردن پوسته باید دقت کرد که هیچ تغییر یا خراشی در پوسته ایجاد نشود و به پوسته آسیب نرسد.

بعد از برداشتن آلودگی در سطح پوسته باید تخم ها را ضد عفونی کرد. هیچ گاه تخم های آلوده به کود را نباید در داخل محل نگهداری تخم قرارداد چون به سرعت آلودگی را به سایر تخم های سالم منتقل می‌کنند.

پس از خروج تخم از بدن پرنده ، پوسته آن مرطوب است. پوسته مرطوب پس اینکه در معرض هوا قرار می گیرد بسرعت خشک می شود. بعد از خشک شدن لایه مرطوب یک پوشش نازک ولی سخت روی تخم تشکیل می شود. این لایه از مواد پروتئنی تشکیل شده و به آن کوتیکول گفته می شود.

وظیفه کوتیکول جلوگیری از، از دست رفتن آب و ورود باکتری ها به داخل تخم است. بنابراین کوتیکول اولین سد دفاعی در برابر عوامل آلودگی های خارج از تخم است.

شستن یا پاک کردن تخم بوسیله اجسام زبر مثل سمباده باعت از بین رفتن کوتیکول شده و احتمال ورود آلودگی به داخل تخم افزایش می یابد.

شستن تخم ها با مواد ضدعفونی کننده هم در برخی از مراکز جوجه کشی انجام می شود ؛ اما معمولاً با ریسک هایی همراه است. معمولاً گفته می شود که تخم هایی که خیس می شوند لایه محافظ روی تخم از بین می رود و مقداری آب وارد روزنه ها می شود که احتمال دارد آلودگی های که روی سطح پوسته تخم وجود داشته اند وارد تخم کند.

اگر عوامل آلوده کننده تخم مخصوصاً قارچ ها وارد تخم شوند و این تخم ها در داخل دستگاه جوجه کشی قرار گیرند قارچ های آلوده کننده به دلیل فراهم بودن مواد مغذی لازم برای رشد به سرعت رشد می‌کنند و در مرحله اول جنین را تلف می کنند و سپس کل فضای تخم را اشغال می کنند. همان طور که می دانید رشد قارچ ها به صورت تصاعدی و خیلی سریع است. این رشد سریع، گاز زیادی در داخل تخم تولید می کند و چون روزنه های تخم توسط همین قارچ ها گرفته شده است گازها در داخل تخم تجمع پیدا می کنند تا اینکه براثر فشار گاز داخل تخم پوسته ترک می‌خورد و محتویات آن به بیرون از تخم می ریزند و این محتویات تخم های اطراف و سایر بخش های دستگاه را آلوده می کنند چون در داخل دستگاه گردش هوا وجود دارد. بنابراین اگر یک تخم آلوده در داخل دستگاه وجود داشته باشد به سرعت می تواند تمام تخم ها و حتی جوجه هایی که متولد شده‌اند را آلوده کند.

اگر تخم انفجاری در دستگاه دیدید که معمولاً رنگ محتویات تخم سبز رنگ یا گاهی سیاه رنگ می‌شود علامت اخطاری است مبنی بر اینکه شرایط بهداشتی جمع آوری و نگهداری تخم یا دستگاه جوجه کشی مناسب نیست.

معمولا تخم هایی که در معرض انفجار قرار دارند کمی تغییر رنگ در پوسته مشاهده می شود سفیدی پوسته مایل به آبی می شود.

مقایسه دستگاه جوجه کشی ستر و دستگاه جوجه کشی هچر

این دو دستگاه از نظر ظاهری کانلا مشابه یک دیگر هستند به گونه ای که هر دو دارای یک عایق کارا نسبت به فضای بیرون دستگاه جوجه کشی ، فن ، رطوبت ساز ، گرماساز هستند تنها تفاوت اساسی و کلی دستگاه جوجه کشی ستر و دستگاه جوجه کشی هچر بیشتر در آن چیزی است که درون آن ها است مثل فن ها و مکنده ها و رطوبت سازها و پنکه های گردش هوا در دستگاه های جدید با استفاده از فن آوری ها جدید امکان ستر و هچر همزمان در یک دستگاه بوجود آمده است.

در مورد این دستگاه ها دقت شود تا عایق بین دو ورق آن ها از نوع مرغوب و با ضریب رسانش مناسب انتخاب شوند مثلا یک یونولیت با قطر 10 سانتی متر می تواند این عمل را به خوبی انجام دهد نکته مهم دیگر این که سعی شود تا از یک دستگاه رطوبت ساز سرد و در نزدیکی فن دستگاه جوجه کشی استفاده شود

جهت تامین رطوبت دستگاه می توان از اسپری تحت فشار استفاده کرد زیرا آب را به اندازه ذرات بخار خرد و پودر می کند و نزدیک فن به گونه ای نصب می شود تا به همراه گردش هوا بتواند این رطوبت را نیز منتشر کند . البته غیر از این روش می توان از روش ترکیبی پدکولینگ نیز استفاده نمود به گونه ای که دقیقا یک کولر آبی بدون بدنه را درون ماشین جوجه کشی طراحی نمود با همان پوشال همان پمپ و همان کفی برای ایجاد حرارت نیز می توان از انواع لوازم الکتریکی و گردش آب گرم استفاده کرد ولی به لحاظ یکنواختی بهتر است تا از گردش هوای گرم استفاده شود . در مورد درب دستگاه جوجه کشی ستر و دستگاه جوجه کشی هچر نیز می توان گفت در صورت این که نیاز مبرم به سرکشی به درون دستگاه احساس شد بهتر است تا جنس درب ها از شیشه دوجداره تهیه شوند تا از اتلاف انرژی و تبادل دمای بیرون دستگاه با دمای داخلی جلوگیری شود.

سنسورهای دستگاه جوجه کشی

 دستگاه های جوجه کشی دارای یکسری حسگر یا سنسورهایی می باشند که میزان دقت آن ها با یک دیگر متفاوت است . این سنسور ها شامل رطوبت سنج ، دما سنج و حسگر مهم دیگری که معمولا نسبت به آن بی توجهی می شود سنسور اکسیژن و دی اکسید کربن است که البته این نوع حسگرها گران قیمت ولی موثر هستند از جمله سایر این تجهیزات صفحه دیجیتال خارج دستگاه است که با مشاهده آن می توان متوجه فعال یا عدم فعال بودن تجهیزات ذکر شده درون دستگاه شد علاوه بر آن می توان از طریق سیستم کنترل میزان خاصیت تجهیزات دستگاه جوجه کشی نیز مورد بررسی قرار گیرد برای مثال سیستم کنترل ها وظیفه تنظیم دور فن ها با توجه به وضعیت دما و رطوبت محیط را برعهده دارند.

بهتر است که سنسورها به سخت افزارهای رایانه ای متصل باشند تا از بابت کنترل دائمی و دقیق آن ها اطمینان حاصل نماییم . علاوه بر تمام این گفته ها برخی دستگاه ها یکسری لوازم جانبی دیگر نیز مثل کرک جمع کن که کرک جوجه ها را جمع آوری می کند دارا هستند که تمام این لوازم جانبی و لوازم اصلی بهتر است تا قابلیت جداشدن داشته باشند تا بتوان در مواقع لزوم آن ها را برداشت و شستشو ، تعمیرات یا سرویس دستگاه جوجه کشی را آسان تر نمود .

قطعه ای مهم در دستگاه ستر

مهمترین وسیله ای که در دستگاه ستر بکاربرده می شود الکتروموتوری با قابلیت تنظیم سرعت های مختلف جهت حرکت راک و شانه های دستگاه جوجه کشی است که این عمل همانند حرکت دادن تخم ها توسط مرغ مادر سبب جلوگیری از چسبندگی زرده به پوسته تخم حین فرایند جوجه کشی می شود .

تأثیر دمای دستگاه جوجه کشی روی تراکم پر جوجه های گوشتی

پوشش پر طیور در تنظیمات دمای بدن، محافظت پوست در برابر آسیب ها و زخم های وارده از سایر طیور و محیط نقش بسزایی دارد. تحقیقات انجام شده نشان داده برنامه های خوراک طیور مادر بر روی رشد غشاء پوستی جوجه های گوشتی تأثیرگذار است.
در آزمایشات به عمل آمده توسط دانشگاه NC امریکا، به منظور بررسی تأثیر احتمالی محدودیت های جیرۀ غذایی مرغ مادر و دمای جوجه کشی بر روی تراکم پر جوجه های 22 روزه، تعداد فولیکول های پر شمرده شد .
گروهی از مرغ های مادر Cobb500 به دو گروه با برنامۀ جیرۀ خوراک متفاوت تقسیم شدند : 1- گروهی که هر روز بطور مرتب خوراک دریافت می کردند و 2- گروهی که منظم دریافت خوراک نداشتند. تخم مرغ های هر گروه جمع آوری شد و به طور تصادفی (random) در دستگاههای جوجه کشی با دماهای متفاوت تقسیم شدند : 1- در دمای استاندارد برای جوجه کشی (1 / 38 درجه سانتیگراد) و 2- کاهش دما در مراحل اولیه و افزایش دما در مراحل آخر.
در نهایت تعداد فولیکول پرهای جوجه های مرغ های مادر که دریافت خوراکشان نامنظم بود در شرایطی که در دستگاههای جوجه کشی با کاهش دما در ابتدا و افزایش دما در مراحل آخر بودند بیشتر بود. هیچ تأثیر خاصی از جوجه کشی بر روی جوجه هایی که خوراک مرتب داشتند دیده نشد.
تعداد فولیکول پرهای سینۀ جوجه هایی که در شرایط استاندارد دمای جوجه کشی بودند بیشتر از جوجه هایی که در دستگاه جوجه کشی با کاهش  دما در ابتدا و افزایش دما در مراحل آخر بودند.

تکنولوژی PID در کنترلرهای دستگاه جوجه کشی

سیستم کنترل پی آی دی ( PID ) خطاها را کاهش می دهد. این تکنولوژی در بسیاری از اماکن و کارخانه ها برای کنترل دما، فشار، سطح و خیلی از فرایندهای دیگر کاربرد دارد. PID  پایه و اساس تمامی کنترل هایی هست که برای کاهش خطا طراحی و ساخته شده اند.

PID مخفف Derivative Integral Proportional  است. کنترل PID یعنی عمل کردن بر روی متغییر مورد کنترل از طریق ترکیب مناسب سه عمل کنترلی تناسبی، انتگرالی، مشتق گیر، که به شرح زیر میباشد.

1: تناسبی: که در آن عمل کنترل با سیگنال خطای محرک که مساوی دلتای میان سیگنال ورودی و سیگنال پس خور است متناسب می باشد.

2: انتگرالی: که در آن عمل کنترل با انتگرال سیگنال خطای محرک متناسب خواهد بود.

3: مشتق گیر: که در آن عمل کنترل با مشتق سیگنال خطای محرک متناسب می باشد.

در خیلی از کنترلرها به علت حساسیت عبارت مشتق نسبت به نویز و سختی اجرا، از آن صرف نظر شده و کنترل را به صورت PI عملیاتی می‌کنند.

تا قبل از اینکه سیستم های کنترل PID وارد صنعت جوجه کشی شود لازم بود تا کاربر دستگاه جوجه کشی نسبت به دمای محیط و اطراف دستگاه دقت بیشتری کند و نیاز کاربر به آموزش جوجه کشی بیشتر بود، تا نوسانات دمای محیط موجب شوک دمایی نشود حال با بهره گیری از این دانش در کنترلر ها و مجهز شدن دستگاه ها به سنسور های محیطی میزان نوسانات احتمالی دستگاه به حداقل رسیده و موجب افزایش بازدهی خواهد شد.

مزیت دیگر سیستم های PID محاسبه توان لازم است بدین صورت که اگر برای دستگاه دمای 37.7 تنطیم شده قبل از آنکه دما به عدد مورد نظر برسد سیستم با محاسبه ای که انجام می دهد میزان انرژی ارسالی به سمت هیتر را کاهش می دهد تا پس از رسیدن دما به عدد 37.7 دما بالاتر نرود و همچنین در مسیر کاهش دما همین محاسبات انجام شده تا جایی که با ارسال انرژی لازم به هیتر دما با کمترین میزان نوسان در محدوده لازم ثابت می ماند.

تا اینجا روشن شده که کنترل پی آی دی چه کاربرد مھمی در پروسه ھا مخصوصا پروسه ھای غیر قابل پیش بینی دارد. پی آی دی با استفاده از خطا ھای قبلی و خطا ھای حال، آینده را پیش بینی کرده و تدابیری برای کنترل ھر چه بھتر دستگاه جوجه کشی ایجاد می کند.

لازم به ذکر است شرکت بلدرچین دماوند سالهاست تکنولوژی پی آی دی را در سطحی ساده و کاربردی در ماشین های جوجه کشی اجرا کرده و در پروژه های آتی با سطح تکنولوژی بالاتر محصولات بلدرچین دماوند عرضه خواهد شد.

فوت و فن های خرید دستگاه جوجه کشی در بازار ایران

از زمانی که بشر دست به جوجه کشی مصنوعی زده و ماشین جوجه کشی را اختراع کرده زمان زیادی گذشته است، اما اساس کار دستگاه های جوجه کشی امروزی یعنی تبدیل تخم های نطفه دار پرندگان به جوجه برهمان سبک ساده است و هیچ تغییری نکرده؛ درحالی که ظاهر ماشین جوجه کشی های قدیمی به دستگاه جوجه کشی اتوماتیک و دیجیتال الکترونیک امروزی تبدیل شده‌اند.

اگر بتازگی برای خرید دستگاه جوجه کشی راهی بازار شده اید و یا سایت های اینترنتی فروش و دلالی دستگاه جوجه کشی را بازدید کرده اید مقدمه بالا را دقیقا به چشم خود دیده اید که ماشین جوجه کشی امروزی دیگر فقط یک محفظه با قابلیت جوجه کشی نیست، بلکه به لوازمی الکترونیک و مکانیکی و گاه پیچیده تبدیل شده است. هرچند فلسفه وجودی این آپشن ها جوجه درآوری بهتر و آسایش کاربر است، اما ظاهرا این تنوع تولید و پیچیده شدن امکانات الکترونیک ماشین جوجه کشی های امروزی باعث سردرگمی و البته هزینه های اضافه خرید دستگاه جوجه کشی می شود.

بنابراین مدل های گوناگون، طراحی های متفاوت با قابلیت های متفاوت همه و همه باعث آشفتگی ذهنی خریداران شده در حالی که می توان با رعایت اصولی ساده و البته ابتدایی بهترین و اقتصادی ترین انتخاب را داشته باشیم، پس اگر شما هم جزو آن دسته از مصرف کنندگان هستید که قصد خرید دستگاه جوجه کشی را دارید و برای یکی از همین روزها برنامه ریزی کرده اید تا به یک سایت اینترنتی فروش دستگاه جوجه کشی مراجعه کنید و یا به مراکز خرید دستگاه جوجه کشی شهرستان های محل اقامت خودتان سری بزنید، کمی تامل کنید و قبل از این که راهی شوید این گزارش را بخوانید.

به ظرفیت مورد نیاز مزرعه خود فکر کنید

مزرعه پرورش مرغ

همان طور که می دانید میزان ظرفیت دستگاه جوجه کشی  براساس تعداد تخم مرغ معمولا محاسبه می شود و یا با تغییر شانه دستگاه جوجه کشی به پرنده دیگر این واحد تغییر میکند مثلا یک دستگاه جوجه کشی خانگی با ظرفیت 84 عدد تخم مرغ دارای دو شانه 42 عددی تخم مرغ می بشد که اگر قرار باشد براساس تخم بلدرچین محاسبه کنیم دارای دو شانه 96 عددی تخم بلدرچین می شود، گرچه شانه ها در تمام دنیا در ابعاد و ظرفیت های استاندارد تولید می شوند ولی گاها تولید کننده های دستگاه  با ارائه سبد های هچری به جای شانه های استاندارد و جهانی به عنوان شانه سایزیک یا همه کاره و یا کره ای ظرفیت دستگاه را کمتر یا بیشتر از حد استاندارد میکنند. هرچه ظرفیت بیشتر باشد ابعاد دستگاه نیز بیشتر خواهد شد، اما سوال اصلی اینجاست که کسب و کار شما به چه ظرفیت و چه اندازه ای نیاز دارند.

ممکن است با توجه به فضا و طراحی محل نصب و قرارگیری دستگاه مجبور به انتخاب ابعاد خاصی از دستگاه باشید، اما اگر می توانید آزادانه تصمیم بگیرید به این نکته توجه کنید که هرچه ظرفیت ماشین جوجه کشی بالاتر می رود روند افزایش قیمت کم می شود ولی قطعا هزینه مصرف برق و نگهداری بیشتر خواهد شد.پس اقتصادی ترین کار این است تا با توجه به ظرفیت تولید تخم نطفه دار گله مولدتان در پیک تولید  و امکان تهیه تخم نطفه دار در هر دوره اقدام به انتخاب ظرفیت نمایید.

 بودجه خودتان را مشخص کنید

بودجه

یکی از چالش ها و درگیری های ذهنی اکثر خریداران این است که وقتی وارد یک مغازه و یا سایت فروش دستگاه جوجه کشی می شوند، نمی دانند سقف بودجه مالی واقعی خودشان برای خرید دستگاه جوجه کشی چقدر است. البته بدون تردید هیچ کس نیست که بدون برنامه راهی بازار شده باشد، اما با توجه به تنوع زیاد دستگاه های جوجه کشی و البته تفاوت های چند ده هزار تومانی برای مدل های مشابه، واقعا تصمیم گیری سخت خواهد شد. پس قبل از اقدام به خرید دستگاه جوجه کشی رقمی را که برای خرید دستگاه جوجه کشی این وسیله درنظر گرفته اید، مشخص کنید و هرگز از آن بالاتر خرید نکنید، چون هنگام خرید با این جمله فروشندگان بسیار مواجه می شوید که می گویند: «این مدل فقط 100 هزار تومان با انتخاب شما متفاوت است»، اما ناگهان به خودتان می آیید که 100 هزار تومان، 100 هزار تومان؛ چند صد هزار تومان زیربار بدهی رفته اید. پس عاقلانه ترین کار برای جلوگیری از سردرگمی این است که آخرین بودجه مالی خود را قبل از خرید دستگاه جوجه کشی مشخص کرده باشید، نه این که مقابل فروشنده تازه به فکر دودوتا چهارتا باشید.

 توجه ویژه به مصرف انرژی داشته باشید

مصرف انرزی

از زمانی که صحبت هدفمندی یارانه ها و بالا رفتن قیمت حامل های انرژی به میان آمد، پای برچسب انرژی هم به زندگی الکترونیک ما باز شد؛ برچسبی که با نگاه کردن به حروف و نمودارهای مشخص شده روی آن درمی یابیم وسیله ای که قصد خرید آن را داریم چقدر انرژی مصرف می کند و هرماه برای انرژی مصرف شده آنها چه میزان پول باید بپردازید. این برچسب اکنون از یک موضوع فانتزی به یک فاکتور مورد توجه در خرید دستگاه جوجه کشی تبدیل شده است.

براین اساس، دستگاه های جوجه کشی که از سه مورد (بدنه های دو سه جداره-  کنترل هیتر به طور پالسی – سیستم رطوبت ساز دیسکی ) استفاده می کنند در جایگاه نخست مصرف انرژی قرار دارند. و جایگاه دوم از آن دستگاه های با بخار ساز اولتراسونیک می باشد و در رتبه سوم دستگاه های بدنه پلاستیکی و بدون عایق پلاستوفوم و یا جداره میانی می باشد.

 به کیفیت فن های سیرکوله خوب توجه کنید

یکی از قطعات اصلی دستگاه جوجه کشی فن سیرکوله یا همان فن دائم کار است؛ قطعه ای که بیشترین اهمیت را در ماشین جوجه کشی دارد، بنابراین باید نسبت به کیفیت آن بسیار دقت کنید چون در صورت انتخاب اشتباه دچار دردسری بزرگ خواهید شد. بهترین فن ها، نوع سانترفیوژی یا همان رادیال هستند که در انواع بلوور و بک وارد رادیال معرفی می شوند چون علاوه بر کارایی بالا، دارای کمترین میزان صدا هنگام کارکردن هستند بنابراین سعی کنید از این نوع فن ها در دستگاه جوجه کشی شما به کار رفته شده باشد و از خرید ماشین جوجه کشی هایی که از فن های تهویه به جای فن های سیرکوله استفاده شده جدا خودداری کنید. راه منطقی برای دستیابی به این هدف هم علاوه بر خرید برندهای معتبر از نمایندگی های مجاز، گواهی کردن نوع فن سیرکوله دستگاه در فاکتور خرید شماست.

 سیستم کنترل حرفه ای چیست؟

سیستم کنترل دستگاه جوجه کشی

در حقیقت برای یک دستگاه جوجه کشی سیستم کنترل همه چیز آن است پس توجه کنید تا سیستم کنترل کارآمد و صنعتی باشد. استفاده از سنسورهای دقیق و صنعتی یک اصل مهم است توجه کنید سنسور دستگاه جوجه کشی به علت قرار گیری در شرایط دما و رطوبت بالا و مواد ضد عفونی گاها نیاز به تعویض پیدا میکند و شرکت هایی که از سنسورهای گران قیمت در دستگاه استفاده میکنند پس از پایان دوره گارانتی شما را با دردسرهایی گران قیمت مواجه می کنند. و گاها باید هزینه های سنگین برای یک سنسور یدکی بپردازید پس بهتر است قیمت سنسور یدک را ابتدا از فروشنده دستگاه بپرسید و در صورت امکان سنسور یدک را هنگام خرید دستگاه جوجه کشی تهیه کنید.

بنابر این سیستم کنترل حرفه ای دستگاه جوجه کشی سیستمی است که علاوه بر کیفیت بالای سنسور و خروجی ها دارای آپشن های مفید و ضروری مانند هشدار دهندهای از راه دور باشد و درنهایت قطعات یدکی و سنسورهای با قیمت مناسب و در دسترس داشته باشد.

 آپشن های غیر ضروری را درنیابید!

امروزه ماشین جوجه کشی های مجهز به امکانات الکترونیک و تقریبا شبیه به رایانه شده اند. نمایشگرهای مختلف، انتخاب پرنده، دستیار صوتی، روز شمارو ارتباط با موبایل، جی اس ام جوجه کشی و اپلیکیشن جوجه کشی، صفحه هایLED و … همه از امکانات دستگاه های حال حاضر هستند که می توانید با توجه به نیاز خودتان هرکدام از آنها را داشته باشید. ولی فراموش نکنید داشتن هر یک از این امکانات ممکن است هزینه های اضافی خرید دستگاه جوجه کشی، نگهداری و تعمیرات را نیز برای شما درپی داشته باشد. بنابراین زیاد به این گونه امکانات دل نبندید و پولتان را صرف کیفیت قطعات اصلی ماشین جوجه کشی و درنهایت آپشن های کارآمد و ضروری  کنید.

 آپشن ضروری چیست ؟

بعضی از آپشن ها شاید تا چند وقت دیگر آپشن به حساب نیایند و تبدیل به یک ضرورت شوند و عملا بدون این آپشن ها روند کار غیر ممکن و یا ریسک کار بالا می رود. مانند جی اس ام جوجه کشی که امکان هدایت ماشین جوجه کشی و دریافت هشدارهای لازم رو از هر جای دنیا بدون نیاز به اینترنت به کاربر ماشین جوجه کشی میدهد و تاثیر زیادی بر حفظ سرمایه دارد.

 خارجی یا داخلی بخریم؟

با توجه به حضور گسترده برندهای خارجی در بازار دستگاه جوجه کشی ایران، این پرسش پیش می آید که داخلی بخریم یا دستگاه جوجه کشی خارجی ؟ در بازار ایران برندهای داخلی هم که چیزی از ماشین جوجه کشی خارجی ها  کم ندارند دیده می شوند. حتی ممکن است امکانات جانبی و غیرضروری آنها از انواع خارجی اش بیشتر هم باشد، اما به کیفیت قطعات اصلی توجه کنید تا چیزی از خارجی ها کم نداشته باشند. به این فکر غلط دامن نزنید که همیشه خارجی ها بهتر از داخلی ها هستند. این در حالی است که نمی توان از توصیه به برندهای داخلی که برخی در آنها گذشته درخشانی داشته و هنوز نام نیک خود را یدک می کشند، چشم پوشی کرد که ارتقای ظاهر و کیفیت را جدی تر بگیرند.

 به خدمات پس از فروش و گارانتی توجه کنید

گارانتی

آخرین مرحله انتخاب دستگاه جوجه کشی شما مربوط به خدمات پس از فروش و گارانتی ارائه شده است. البته به یاد داشته باشید که مهم ترین گارانتی دستگاه های جوجه کشی مربوط به سیستم کنترل و سنسورهای دما و رطوبت ماشین جوجه کشی می باشد. و هنگام خرید دستگاه جوجه کشی های دیجیتال باید به گارانتی قطعات الکترونیک آن نیز توجه داشته باشید و از خدمات پس از فروش برند مورد نظر تان کاملا و بصراحت و بدون خجالت و حرف خود را بلعیدن مطمئن شوید. این دقیقا همان پاشنه آشیلی است که برخی خریداران از آن ضربه می خورند، چون برای خرید دستگاه جوجه کشی ارزان راهی بازارهای فرعی یا فروشگاه های غیرمجاز می شوند که به عنوان مثال می توان به ماشین های جوجه کشی که به صورت دستی در کارگاه های بی نام و نشان تولید شده اشاره کرد.

چگونه از دستگاه جوجه کشی استفاده کنیم؟

مقایسه جوجه کشی طبیعی با دستگاه جوجه کشی

در جوجه کشی طبیعی آیا مرغ عملیات خوابیدن روی تخم ها را بهتر از دستگاه جوجه کشی انجام می دهد؟

جواب منفی است. جوجه کشی طبیعی بارها و بارها نتایج ضعیفی به ما داده و می‌دهد درحالی که دستگاه جوجه کشی به شرط رعایت شرایط  محیطی و بهداشتی در آن به مراتب بهتر از مرغ کرچ عمل می‌کند. مرغ کرچ از جمله مخلوقات آمیخته با بی نظمی و غیرقابل پیش بینی کره زمین است که به روش های مختلف ما را دچار نومیدی میکند. این موضوع در مورد پرورش جوجه ها صدق نمی‌کند زیرا پرورش طبیعی آنها توسط مرغ کرچ به مراتب راحت تر و دقیق تر از روش مصنوعی و دستی انجام می شود.

جوجه کشی و پرورش طبیعی جوجه ها مزایای زیر را دارد :

الف – «مواظبت مادر از تخم و جوجه ها». مرغ به خوابیدن روی تخم ها و چرخاندن آن ها مبادرت کرده و در مورد مقرر جوجه ها متولد می شوند بدون این که نیاز چندانی و درگیری ما باشد. بهتر است از مرغ‌های با طبیعت عصبانی و بی قرار استفاده نشود ولواین که تیپ جنگی مناسبی داشته باشند. طبیعت قوی و متوازن مرغ ها نشانه آن است که جوجه ها را با اطمینان بیشتر و ریسک کمتری مورد هدایت و حمایت قرار می دهند و از طریق سیگنال های صدایی و به دلایل واهی درمعرض هشدارهای  بی مورد قرار نداده و خانواده را دچار اضطراب نمی‌کنند.

ب – در فضای بیرون مادر به جوجه ها آموزش می‌دهد چه غذایی برای آن ها مفید است.

ج – در زمان نزدیک شدن خطر،مادر جوجه ها را آگاه می کند و از آنها حفاظت می‌کند.

د – در زمان درگیری بین جوجه ها، واسطه می شود.

ح – رسیدگی و مراقبت جوجه ها به قدری است که اغلب جوجه خروس ها از همان ابتدا ویژگی‌های برجسته و شایستگی فیزیکی خود را نشان می دهند.

و – نیازی به خرید مادر مصنوعی،اینکوباتور،جعبه پرورش اولیه،هیتر و امثال آن نیست.

معایب جوجه کشی و پرورش طبیعی نیز به شرح زیر است :

الف – تعداد جوجه کمتری به ازای هر مرغ تولید خواهد شد زیرا مرغ درگیر پرورش جوجه می شود و برای مدتی از تخم می رود.

ب – مرغ های جوان و نابلد موجب تلف شدن جوجه خود می شوند.

ج – تنها زمانی مرغ وارد فعالیت تولید مثلی می شود که ابتدا کرچ شود.

د – درصد جوجه درآوری کم تر از روش جوجه کشی مصنوعی(البته در شرایط ایده آل) است.

مرغ کرچ

 به هر حال در صورت تمایل به جوجه کشی طبیعی و استفاده از مرغ کرچ،شب هنگام تخم های بارور جمع‌آوری شده را زیر وی قرار می دهیم.به این منظور به آرامی از جایش بلند کرده و محکم نگه داشته و تخم ها را در آشیانه وی می ‌گذاریم و سپس به آرامی مرغ را روی آن ها قرار می دهیم. چنان چه مرغ که خصوصیات کرچی را نشان می دهد از روی تخم بلند شود دوباره روی آن ها باز می گردد. باید توجه داشت که هیچ گاه در حالی که مرغ دیگری در آشیانه است،تخم ها را زیر مرغ کرچ نگذاریم. مرغ به مدت ۲۱ روز روی تخم ها می خوابد و سپس تا استقلال کامل جوجه ها از آن ها مواظبت می‌کند. جوجه های بدست آمده از جوجه کشی طبیعی تحت نظارت مادر،بزرگ می شوند. این مرغ ها ابتدا نیاز جوجه ها و سپس نیاز خود را برآورده می کنند و حتی اگر کاملاً گرسنه باشند وقتی غذا بیابند ابتدا جوجه ها را سیر می کنند. مواظبت و حمایت از آن ها نیز همین منطق را دارد. هیچ تهدیدی و اندازای بزرگ نیست که او جوجه‌هایش را رها کند.

اغلب پرورش دهندگان باتجربه،مرغ و خروس های مولد(با سابقه و شجره مشخص) خود را به صورت مجزا از دیگران در قفس های تولید مثل انفرادی جفت می کنند واز تخم‌های شناسنامه ‌دارآن ها مواظبت کرده به دقت آن ها را نشانه گذاری می‌کنند و آن ها را با دستکش نخی برداشته و با مداد،اطلاعات تولید مثلی و تاریخ گذاشته شدن آنها را یادداشت کرده و در محل مناسبی انبار می کنند و به موقع زیر مرغ کرچ(مادر یا حمال)مناسب می خوابانند.

نژاد لاری

خروس لاری 

لازم به ذکر است که مرغ نژادهای جنگی در مقایسه با مرغ و خروس معمولی غریزه تولید مثلی بیشتری دارد. بهتر است در ابتدای فصل تولید مثل وارد فرایند تولید مثل شوند و قبل از آن غذاهای حاوی ویتامین و مواد معدنی و پروتئین مناسب به آن ها داده شود و در زمان مناسب در معرض عملیات کرم کشی  قرار گیرند تا در دوره خوابیدن روی تخم ها راحت بوده به آلودگی در آشیانه آن ها وجود نداشته باشد. آشیانه مرغ (جعبه پلاستیکی،سبد میوه یا نظیر آن) در محلی خلوت و بدون مزاحمت قرار گرفته و کف آن مقداری خاک اره یا پوشال مناسب ریخته می شود و پس از تولد جوجه ها یک طرف جعبه برداشته می شود تا جوجه ها امکان رفت و آمد داشته باشند. در صورتی که زمان دقیق گذاشته شدن تخم های بارور بلافاصله یادداشت شود می توان تاریخ دقیق تولد جوجه ها را محاسبه کرد.سویه های  مختلف تعداد روز و ساعات متفاوتی دارند. مرغ ها بلافاصله بعد از گذاشتن تخم، آن را با صدای بلند قدقد خود اعلام می کنند در حالی که پرهایشان را باد انداخته اند.

مدیریت تولید مثل

 یک روش مناسب مدیریت تولید مثل مرغ های مناسب که قبلاً دارای جوجه خروس های خوبی بوده اند این است که بلافاصله پس از گذاشته شدن تخم، آن ها را برچسب زده و تا لحظه موعود در محل مناسب ذخیره کنیم و موقتا تخم های بی کیفیت زیر او بگذاریم و دائم مراقب کرچی او باشیم. در صورتی که مرغ تمامی لحظات روزانه را در آشیانه بماند نشانه کرچی او است. بعد از دو روز می توان او را به آشیانه ای که مخصوصا برای او فراهم شده انتقال داد. در محل جدید دو روز دیگر نیز روی تخم های بی کیفیت می خوابد.در صورت بی تجربگی و عدم امنیت مرغ ها در این روز ها، آسیب جدی به تخم ها وارد می شود. زمانی که مرغ  با ثبات کافی روی تخم هاخوابید، یک روز پس از غروب  و در حالی که هوا تاریک است تخم ها  جایگزین می شوند و تعدادی تخم بارور و شناسنامه ‌دار تا ( 12عدد) زیر آن ها گذاشته می شود تا مرغ بتواند تمامی آنها را گرم نگه دارد.البته این تعداد بستگی به اندازه مرغ نیز دارد و هرچه مرغ بزرگ تر باشد تعداد تخم بیشتری را گرم می کند.

 کجه مرغ کرچ در محلی خلوت،خنک، نسبتا تاریک و آرام و دور از دسترس دیگر مرغ و خروس ها قرار می گیرد.لازم نیست این کجه ها بزرگ وگران باشند ولی باید راحت، ایمن و عاری از کوران هوا باشند. استفاده از قفسی با مساحت ۲ متر مربع با یک پنجره بزرگ و مناسب بدون شیشه ولی نرده دار که در روزهای بعد از تولد جوجه ها،آفتاب کافی به درون آن بتابد مناسب است در حالی که کف آنها از خاک اره درشت پوشیده شود تا مرغ در صورت لزوم حمام خاک کند. خاک اره به تدریج آلوده به فضله مادر شده وجوجه ها پس از تولد، با باکتری های طبیعی و مفید روده مادر تلقیح می‌شوند و از ورود  باکتری های مضر به دستگاه گوارش آنها ممانعت به عمل می آید. کجه های مرطوب و با جریان هوای تند موجب تلفات جوجه ها می شود در حالی که اگر این دو حالت در آن  نباشد حتی درروزهای سرد زمستان می توان مرغ ها را خواباند و جوجه سالم و قوی در آن ها پرورش داد.گاه اوقات یک کجه  مستقل ولی کوچک تر برای مرغ مادر فراهم می‌کنند تا مرغ بدون اضطراب یا مزاحمت دیگران در آن به خوردن و نوشیدن بپردازد.

مرطوب بودن تخم ها

گاهی اوقات بخصوص در فصول گرم و هوای خشک لازم است وقتی مرغ کرچ برای خوردن و آشامیدن از روی تخم ها بلند می شود،اندکی آب روی تخم ها اسپری کنیم.تخم ها به ویژه در دو روز آخر باید مرطوب (نه خیس) باشند تا جوجه ها راحت تر پوست تخم‌ را شکافته و از آن بیرون بیایند.در صورتی که تخم ها خشک باشند، جوجه درگیر پوسته های داخلی تخم شده و به راحتی متولد نمی شود و یا قبل از تولد می میرد. به هرحال جوجه ها یکی پس از دیگری متولد می‌شوند.

 در صورتی که در روزهای آخر نزدیک و تولد جوجه ها،تخم یا جوجه ای زیر مرغ بگذاریم، احتمال دارد مرغ کرچ از پذیرفتن آن ها خودداری کرده و یا بلافاصله بعد از تولد آن را  بکشد. مرغ در سه روز آخر صدای جوجه را از درون تخم شنیده و آن را حس می کند. همچنین مرغ ها شمارش بلد نیستند و عدد را نمی‌شناسند و برای آن ها 7 روز با 17 روز تفاوتی ندارد. بنابراین اگر جوجه یک روزه ای را به صورت دزدکی زیر مرغ بگذاریم او را پذیرفته و همراه جوجه های خود بزرگ می‌کند. زمان بندی این کار حساس است و حتما باید دزدکی انجام شود.

مرغ کرچ گاه به خوردن پوسته های باقی مانده می پردازد. این صفت در مرغ های مختلف متغیر است.گاه اوقات آنها تخم های نابارور و مشکل دار و نیز جوجه های مریض و مرد را می خورند و بعید نیست مثلاً از میان 10 تخمی که در لانه گذاشته شده، هیچ اثری از یکی دو تا از آن ها مشاهده نکنیم. گاه مرغ ها از ترس شکارچیان به خوردن جوجه های سالم نیز می پردازند.این صفت را به سختی می‌توان مهار کرد و لذا این گونه مرغ ها به درد جوجه کشی نمی خورند. در روزهای 20 و 21 باید مراقبت بیشتری به عمل آید و این رفتار در مرغ کرچ کنترل شود.برخی پرورش دهندگان کاری با این رفتار ندارند و آن را طبیعی می دانند به ویژه اگر باقی مانده جوجه ها را به شیوه مناسبی بزرگ کنند.